ವೇದಪಾಠ ಕೇಳಿದವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು: ಅಲ್ಲಿನ ಮಾತು ಹಾಡೂ ಅಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತೂ ಅಲ್ಲ. ಧ್ವನಿ ಒಮ್ಮೆ ಏರುತ್ತದೆ, ಒಮ್ಮೆ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಆ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಹಾಕುವ ಚಿಕ್ಕ ಗೆರೆಗಳಿಂದ. ಋಗ್ವೇದ ಶುರುವಾಗುವುದು ಅಗ್ನಿಯ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ. ಅದರ ಮೊದಲ ಮೂರು ಮಂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ, ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವರದ ಗುರುತುಗಳ ಜೊತೆ.
ಮಂತ್ರಗಳು
अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म् ।
होता॑रं रत्न॒धात॑मम् ॥ १ ॥
अ॒ग्निः पूर्वे॑भि॒र्ऋषि॑भि॒रीड्यो॒ नूत॑नैरु॒त ।
स दे॒वाँ एह व॑क्षति ॥ २ ॥
अ॒ग्निना॑ र॒यिम॑श्नव॒त्पोष॑मे॒व दि॒वेदि॑वे ।
य॒शसं॑ वी॒रव॑त्तमम् ॥ ३ ॥
ಸರಳ ಅರ್ಥ
- ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಯಜ್ಞದ ಮುಂದೆ ನಿಂತವನು, ಯಜ್ಞದ ದೇವರು, ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸುವ ಋತ್ವಿಜ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯುವವನು (ಹೋತಾ), ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪತ್ತು ಕೊಡುವವನು.
- ಹಿಂದಿನ ಋಷಿಗಳೂ ಇಂದಿನವರೂ ಸ್ತುತಿಸಬೇಕಾದವನು ಅಗ್ನಿ. ಅವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತರಲಿ.
- ಅಗ್ನಿಯಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ದಿನೇ ದಿನೇ ಬೆಳೆಯುವ ಸಮೃದ್ಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೀರ್ತಿ ತರುವಂಥದ್ದು, ವೀರರಾದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಡುವಂಥದ್ದು.
ಕೆಳಗಿನ ಗೆರೆ, ಮೇಲಿನ ಗೆರೆ
ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ಗುರುತುಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂರನೆಯದಕ್ಕೆ ಗುರುತೇ ಇಲ್ಲ.
- ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಅಡ್ಡಗೆರೆ, अ॒ ಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ: ತಗ್ಗಿದ ಸ್ವರ. ಇದನ್ನು ಅನುದಾತ್ತ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕ ನೇರ ಗೆರೆ, मी॑ ಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ: ಏರಿದ ಧ್ವನಿ ಇಳಿಯುವ ಜಾಗ. ಇದು ಸ್ವರಿತ.
- ಗುರುತೇ ಇಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರ: ಎತ್ತರದ ಸ್ವರ, ಉದಾತ್ತ. ಸ್ವರಿತದ ನಂತರ ಬರುವ ಗುರುತಿಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಗುರುತು ಬರುವ ತನಕ ಎತ್ತರದಲ್ಲೇ ಸಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವರ ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ವೇದಪಾಠದಲ್ಲಿ ಸ್ವರವೂ ಪದದ ಭಾಗವೇ. ಅಕ್ಷರ ಅದೇ ಇದ್ದರೂ ಸ್ವರ ಬದಲಾದರೆ ಪದವೇ ಬೇರೆಯಾಗಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಗುರುಗಳು ಸ್ವರವನ್ನು ಅಕ್ಷರದಷ್ಟೇ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಪುಟ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆಯಾ?
ಈ ಗುರುತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಫಾಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಖಾಲಿ ಚೌಕ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಗೆರೆ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ದೂರ ಹಾರಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗಾಗಿಲ್ಲ ತಾನೇ? ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲೂ ಒಮ್ಮೆ ತೆರೆದು ನೋಡಿ.
ಮೇಲಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಈ ತಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದದ್ದು. ಇದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅನುವಾದವಲ್ಲ.